Je team draait op een plan dat niet bestaat

Vorige week, woensdag, stond ik voor een kamer vol founders. Sommigen net gestart, anderen al een eind verder.

We werkten aan hun strategie. Aan wat een strategie is, waar ze uit bestaat, heel de santenboetiek.

Op het einde van de sessie vroeg ik hen om hun strategie op te schrijven in één zin. “Stuur ‘m door, en ik roast ‘m voor je.” De eerste vijf in mijn mailbox kregen een gratis strategie-roast.

De kamer werd er even stil van. De meesten begonnen te schrijven, wisten het weer, schreven opnieuw. Eén gast staarde naar het plafond, alsof de zin daar ergens hing geplakt (Queen’s Gambit-stijl).

Toen de twee minuten om waren, had het merendeel een halve regel. “Was dat moeilijk?” “Euh ja, dit zou toch vlotter moeten gaan?”

De dag erna bekeek ik de inzendingen. Veel goeie moeite. Alleen: niemand had me een strategie gestuurd.

Bijna allemaal hadden ze me hun ambitie gestuurd.

“We willen dé referentie worden in onze markt.” Jep, da’s een ambitie. “Groeien naar een team van twintig zonder onszelf te verliezen.” Alweer: ambitie. “De duurzaamste speler in de sector worden.” Juist geraden. Ambitie, beter aangekleed.

Denk je dat een team weet wat het maandag moet doen als het dit leest? Helpt dit hen uitvissen waar naartoe, en hoe daar te geraken?

Nee dus. Maar wat er ‘t meest uitsprong, wringt ergens anders. En het heeft niks te maken met de mensen in die kamer.

De founders die er een propere zin uitkregen (en het snelst), waren de jongsten. Amper bezig, maar zij konden het zeggen, omdat er nog niet veel bagage was. Eén product, een vers goed idee, één duidelijke stip aan de horizon. Daar is ‘t makkelijk naar wijzen.

Maar de bevriezers? Dat waren de founders die het verst stonden. Met een team, mensen op de payroll, die wachten tot hun founder beslist. En hoe meer ze bouwden, hoe moeilijker het werd om te zeggen wat het éne ding eigenlijk was.

Daar is volgens mij een heel goeie reden voor. En het is de valkuil die ik blijf herkennen.

In het begin leefde je plan in je hoofd. En het was zowat het enige wat daar zat. Dan neem je iemand aan. En nog iemand. Dan is er een roadmap, een pipeline, een maandagmeeting. (En vergeet de drie brandjes voor de middag niet.)

Dat vermoordt je strategie niet. Ze raakt wel begraven onder het opereren.

MAAR: je stopt met ze luidop te zeggen. Er komt te veel binnen om ze nog boven te laten komen.

En als je erin zit, is er één ding dat je vanbinnen niet kunt zien.

Als jij niet degene bent die het in één zin zegt: dan doet je team dat in jouw plaats. Twintig-plus mensen, allemaal aan het draaien op de versie van jouw plan die zij hebben samengeknutseld uit een mail. Of uit een opmerking van vorig jaar maart, en de blik op je gezicht toen er iets ontplofte.

Da’s twintig-plus mensen, met twintig-plus plannen. Allemaal een beetje ernaast. En toch allemaal overtuigd dat ze exact doen wat jij wil.

Het makkelijke stuk is de zelfdiagnose. Oh, gegarandeerd een uitvoeringsprobleem. Een team dat niet snel genoeg beweegt. Dat niet kan prioriteren, dat blijft terugkomen met dezelfde vraag. En jij? Jij springt erin en beslist in hun plaats. Keer op keer op keer. En je dag eindigt met het gevoel dat je misschien betere mensen nodig hebt.

Raad eens. De mensen waren nooit het probleem. Je hebt hen nooit één zin gegeven om op te lopen. Je gaf hen jou, in elke meeting, live beslissend (zoals je ChatGPT-project halverwege de sessie herprompten). En nu wachten ze op jou. Omdat dat exact is wat je hen hebt aangeleerd.

Hey, ik ben geen betweter die claimt dat hij het beter doet. Ik kon dit ook niet. Twee jaar geleden had ik naar hetzelfde plafond gestaard. Zelfs al wist ik perfect wat ik aan het bouwen was? Ik kreeg het aan niemand doorgegeven in een vorm die ze uit de kamer konden meedragen.

Dus hier is het idee waar ik je dit weekend mee wil laten zitten:

Begin niet aan “wat is mijn strategie”. Je speelt een uur trefbal en het voelt nog productief ook. Probeer dit:

Denk aan je drie meest senior mensen. De mensen die je vertrouwt om je bedrijf mee te bouwen. Stel je nu voor dat ik ze elk in een aparte kamer zet. En elk van hen vraag om jouw strategie op te schrijven. In één zin. Zou ik drie keer dezelfde zin terugkrijgen?

Ik denk dat je het antwoord al kent.

En da’s misschien net het stukje dat prikt.

P.S. Kreeg je die ene zin niet geschreven? Dat is het werk. En het is exact waar een doorlichting voor dient: voorbij de ambitie, naar de zin waar je team écht mee kan lopen. Boek een doorlichting.